- త్యాగధనుల స్ఫూర్తితో.. అభివృద్ధి చెందిన భారత నిర్మాణానికి పునరంకితం కావాలి
భారతదేశ చరిత్రలో ఆగస్టు 15వ తేదీకి అత్యంత విశిష్టమైన స్థానం ఉంది. శతాబ్దాల చరిత్ర కలిగిన భారతదేశం సుమారు రెండు శతాబ్దాల బ్రిటిష్ వలస పాలన అనంతరం 1947 ఆగస్టు 15న స్వాతంత్ర్యం పొందింది. ఆ రోజున బ్రిటిష్ పాలన నుంచి భారతదేశానికి అధికార బదలాయింపు జరిగింది. అప్పటి నుంచి ప్రతి సంవత్సరం ఆగస్టు 15ను దేశవ్యాప్తంగా స్వాతంత్ర్య దినోత్సవంగా ఘనంగా నిర్వహిస్తున్నారు.
స్వాతంత్ర్య దినోత్సవం అంటే కేవలం ఒక జాతీయ పండుగ కాదు. ఇది భారతీయుల పోరాట పటిమకు, త్యాగ నిరతికి, ఐక్యతకు, ప్రజాస్వామ్య విలువలకు ప్రతీక. గతాన్ని స్మరించుకుంటూ.. వర్తమాన బాధ్యతలను గుర్తిస్తూ.. భవిష్యత్ భారత నిర్మాణానికి సంకల్పం తీసుకోవాల్సిన మహత్తర సందర్భం.
సుదీర్ఘ పోరాటం.. అసమాన త్యాగాలు
భారతదేశానికి స్వాతంత్ర్యం ఒక్కరోజులో వచ్చిన విజయం కాదు. ఎన్నో దశాబ్దాల పాటు సాగిన స్వాతంత్ర్య ఉద్యమం, అనేక మంది నాయకుల త్యాగాలు, లక్షలాది మంది సామాన్య ప్రజల పోరాటం ఫలితంగా దేశానికి స్వేచ్ఛ లభించింది. బ్రిటిష్ పాలనకు వ్యతిరేకంగా దేశవ్యాప్తంగా అనేక ఉద్యమాలు జరిగాయి.
మహాత్మా గాంధీ నాయకత్వంలో సత్యాగ్రహం, అహింస, సహాయ నిరాకరణ ఉద్యమం, ఉప్పు సత్యాగ్రహం, క్విట్ ఇండియా ఉద్యమం వంటి పోరాటాలు ప్రజల్లో స్వాతంత్ర్య కాంక్షను మరింత బలపరిచాయి. మరోవైపు భగత్సింగ్, చంద్రశేఖర్ ఆజాద్, నేతాజీ సుభాష్ చంద్రబోస్ వంటి విప్లవ జాతీయవాద నాయకుల పోరాటాలు కూడా స్వాతంత్ర్య ఉద్యమానికి స్ఫూర్తినిచ్చాయి.
అయితే స్వాతంత్ర్య ఉద్యమం కేవలం కొందరు నాయకుల పోరాటం కాదు. రైతులు, కార్మికులు, విద్యార్థులు, మహిళలు, గిరిజనులు, సామాన్య ప్రజలు తమవంతు పాత్ర పోషించారు. దేశంలోని ప్రతి ప్రాంతం నుంచి స్వేచ్ఛ కోసం గొంతుకలు వినిపించాయి. ఈ సమష్టి పోరాటమే స్వాతంత్ర్య విజయానికి బలమైన పునాది వేసింది.
స్వేచ్ఛ కోసం పోరాడిన ప్రతి పేరు చరిత్ర పుటల్లో నిలవకపోయినా.. వారి త్యాగం భారత స్వాతంత్ర్య చరిత్రలో చెరగని ముద్ర వేసింది. ఆ త్యాగాల ఫలితంగానే నేటి భారతీయుడు స్వేచ్ఛా వాయువులను పీల్చగలుగుతున్నాడు.
అమరవీరుల త్యాగాలకు గుర్తుగా..
స్వాతంత్ర్య దినోత్సవం కేవలం జెండా పండుగ మాత్రమే కాదు. దేశ స్వాతంత్ర్యం కోసం తమ జీవితాలను త్యాగం చేసిన అమరవీరులను స్మరించుకునే పవిత్రమైన రోజు. జైలు శిక్షలు, లాఠీ దెబ్బలు, ఆస్తుల కోల్పోవడం, నిర్బంధాలు, చిత్రహింసలు, ప్రాణత్యాగాలు వంటి ఎన్నో కష్టాలను ఎదుర్కొన్న స్వాతంత్ర్య సమరయోధుల త్యాగాల వల్లే నేడు మనం స్వేచ్ఛగా జీవిస్తున్నాం.
వారి త్యాగాలను మరచిపోకుండా భవిష్యత్ తరాలకు అందించాల్సిన బాధ్యత మనందరిపై ఉంది. స్వాతంత్ర్య సమరయోధుల జీవితాలు పాఠ్యపుస్తకాల్లోని చరిత్ర మాత్రమే కాదు.. నేటి తరానికి మార్గదర్శకంగా నిలిచే స్ఫూర్తి పాఠాలు.
దేశం కోసం ప్రాణాలను అర్పించిన మహనీయుల ఆశయాలను ఆచరణలో పెట్టడమే వారికి అందించే నిజమైన నివాళి. వారి కలల భారతదేశాన్ని నిర్మించేందుకు ప్రతి పౌరుడు తన వంతు కృషి చేయాలి.
త్రివర్ణ పతాకం.. జాతీయ గౌరవానికి ప్రతీక
స్వాతంత్ర్య దినోత్సవం సందర్భంగా దేశవ్యాప్తంగా త్రివర్ణ పతాకాన్ని ఎగురవేయడం ప్రధాన కార్యక్రమంగా ఉంటుంది. భారత జాతీయ పతాకాన్ని రాజ్యాంగ సభ 1947 జూలై 22న ఆమోదించింది. కాషాయం, తెలుపు, ఆకుపచ్చ రంగులతో పాటు మధ్యలో 24 ఆకుల అశోక చక్రం జాతీయ పతాకంలో ఉంటుంది.
కాషాయం ధైర్యం, త్యాగానికి ప్రతీకగా.. తెలుపు శాంతి, సత్యానికి ప్రతీకగా.. ఆకుపచ్చ సస్యశ్యామలత్వం, అభివృద్ధికి ప్రతీకగా భావిస్తారు. అశోక చక్రం ధర్మం, నిరంతర ప్రగతికి సంకేతంగా నిలుస్తుంది.
త్రివర్ణ పతాకం కేవలం ఒక వస్త్రం కాదు.. అది దేశ సార్వభౌమత్వానికి, స్వాభిమానానికి, ఐక్యతకు ప్రతీక. పతాకాన్ని గౌరవించడం ప్రతి పౌరుడి బాధ్యత. త్రివర్ణ పతాకం ఎగురుతున్న ప్రతి సందర్భం దేశం కోసం మన బాధ్యతలను గుర్తుచేసే సందర్భం కావాలి.
పాఠశాలల్లో ఘనంగా వేడుకలు
స్వాతంత్ర్య దినోత్సవం సందర్భంగా పాఠశాలలు, కళాశాలలు, ప్రభుత్వ కార్యాలయాలు, స్థానిక సంస్థలు, స్వచ్ఛంద సంస్థలు తదితర ప్రాంతాల్లో వివిధ కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తారు. జాతీయ పతాకాన్ని ఆవిష్కరించి జాతీయ గీతాన్ని ఆలపిస్తారు.
విద్యార్థులు దేశభక్తి గీతాలు, సాంస్కృతిక కార్యక్రమాలు, ప్రసంగాలు, వ్యాసరచన, చిత్రలేఖనం, కవితా పఠనం తదితర కార్యక్రమాల్లో పాల్గొంటారు. స్వాతంత్ర్య సమరయోధుల జీవిత చరిత్రలను విద్యార్థులకు వివరించి దేశం కోసం వారు చేసిన త్యాగాలను గుర్తు చేస్తారు.
పాఠశాలల్లో నిర్వహించే ఈ కార్యక్రమాలు చిన్నారుల్లో దేశభక్తి, క్రమశిక్షణ, సామాజిక బాధ్యత, జాతీయ ఐక్యత వంటి విలువలను పెంపొందించడానికి దోహదపడతాయి. పుస్తకాల్లో చదివిన చరిత్రను జీవిత విలువలుగా మార్చేలా విద్యార్థుల్లో చైతన్యం కల్పించాల్సిన అవసరం ఉంది.
దేశ రాజధానిలో ప్రత్యేక వేడుకలు
దేశ రాజధాని ఢిల్లీలో స్వాతంత్ర్య దినోత్సవ వేడుకలకు ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం ఉంటుంది. జాతీయ స్థాయిలో నిర్వహించే కార్యక్రమాలు దేశవ్యాప్తంగా ప్రజల దృష్టిని ఆకర్షిస్తాయి. ప్రధానమంత్రి జాతీయ పతాకాన్ని ఆవిష్కరించి దేశ ప్రజలను ఉద్దేశించి ప్రసంగిస్తారు.
దేశ అభివృద్ధి, భద్రత, ఆర్థిక ప్రగతి, ప్రజా సంక్షేమం, సామాజిక న్యాయం, సాంకేతిక పురోగతి, భవిష్యత్ లక్ష్యాలపై దేశ ప్రజలకు సందేశం అందిస్తారు. దేశ ప్రగతికి సంబంధించిన లక్ష్యాలను ప్రజల ముందుంచి.. సమష్టి కృషికి పిలుపునిస్తారు.
జాతీయ స్థాయి వేడుకలు దేశం సాధించిన ప్రగతిని గుర్తుచేయడంతో పాటు.. ముందున్న సవాళ్లను అధిగమించేందుకు ప్రజలకు కొత్త ఉత్సాహాన్ని అందిస్తాయి.
స్వాతంత్ర్యం అంటే బాధ్యత కూడా
స్వాతంత్ర్యం అంటే కేవలం బ్రిటిష్ పాలన నుంచి విముక్తి పొందడం మాత్రమే కాదు. ప్రజాస్వామ్య విలువలను కాపాడుకోవడం, రాజ్యాంగాన్ని గౌరవించడం, దేశ ఐక్యతను పరిరక్షించడం, సమాజంలో శాంతి, సోదరభావాన్ని పెంపొందించడం కూడా స్వాతంత్ర్యానికి నిజమైన అర్థం.
దేశానికి స్వేచ్ఛ లభించిన తర్వాత భారతదేశం ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థను బలోపేతం చేసుకుంటూ ముందుకు సాగింది. విద్య, వైద్యం, వ్యవసాయం, పరిశ్రమలు, విజ్ఞానం, సాంకేతికత, అంతరిక్షం, రక్షణ తదితర రంగాల్లో దేశం అనేక పురోగతులను సాధించింది. స్వాతంత్ర్యం అనంతరం భారతదేశం సాధించిన సామాజిక, ఆర్థిక పురోగతి ప్రపంచవ్యాప్తంగా దేశ ప్రతిష్ఠను పెంచింది.
అయితే అభివృద్ధితో పాటు అసమానతలు, పేదరికం, నిరుద్యోగం, పర్యావరణ పరిరక్షణ, విద్యా–వైద్య సదుపాయాల సమాన లభ్యత వంటి సవాళ్లను కూడా అధిగమించాల్సిన అవసరం ఉంది. అభివృద్ధి ఫలాలు సమాజంలోని చివరి వ్యక్తికి చేరినప్పుడే స్వాతంత్ర్య ఫలితాలకు సంపూర్ణ అర్థం చేకూరుతుంది.
అందరికీ సమాన అవకాశాలు, న్యాయం, గౌరవం లభించే సమాజాన్ని నిర్మించడం కూడా స్వాతంత్ర్య భారతదేశం ముందున్న ముఖ్యమైన లక్ష్యం.
యువతపై ప్రత్యేక బాధ్యత
భారతదేశ భవిష్యత్తు యువత చేతుల్లోనే ఉంది. స్వాతంత్ర్య సమరయోధుల త్యాగాలను తెలుసుకోవడం, దేశ చరిత్రను అధ్యయనం చేయడం, విద్యలో రాణించడం, సామాజిక బాధ్యతను పాటించడం, దేశ అభివృద్ధిలో భాగస్వాములు కావడం యువత బాధ్యత.
విద్య, నైపుణ్యాభివృద్ధి, సాంకేతిక పరిజ్ఞానం, పరిశోధన, ఆవిష్కరణల్లో యువత ముందంజలో ఉండాలి. సామాజిక మాధ్యమాలను బాధ్యతాయుతంగా వినియోగిస్తూ.. తప్పుడు సమాచారానికి దూరంగా ఉండి.. సమాజంలో సానుకూల మార్పుకు దోహదపడాలి.
కులం, మతం, ప్రాంతం, భాష వంటి భిన్నతలను అధిగమించి ‘ముందుగా భారతీయులం’ అనే భావనతో ముందుకు సాగినప్పుడే స్వాతంత్ర్య సమరయోధుల కలలు సాకారం అవుతాయి.
యువతలో దేశభక్తితో పాటు శాస్త్రీయ దృక్పథం, నైతిక విలువలు, సామాజిక స్పృహ పెంపొందించాల్సిన అవసరం ఉంది. నేటి యువత తీసుకునే నిర్ణయాలే రేపటి భారతదేశ దిశను నిర్ణయిస్తాయి.
ఐక్యతే దేశ బలం
భారతదేశం భిన్నత్వంలో ఏకత్వానికి ప్రతీక. వివిధ భాషలు, సంస్కృతులు, సంప్రదాయాలు, ఆచారాలు ఉన్నప్పటికీ భారతీయులందరినీ జాతీయ భావన ఒక్కటిగా కలుపుతుంది. ఈ ఐక్యతను కాపాడుకోవడం ప్రతి పౌరుడి బాధ్యత.
దేశంలో శాంతి, సామరస్యం, సోదరభావం కొనసాగేందుకు ప్రతి ఒక్కరూ కృషి చేయాలి. ప్రజాస్వామ్య హక్కులను వినియోగించుకోవడంతో పాటు ఇతరుల హక్కులను గౌరవించడం కూడా నిజమైన దేశభక్తికి నిదర్శనం.
భిన్నాభిప్రాయాలు ప్రజాస్వామ్యంలో సహజం. అయితే వాటిని ద్వేషంగా మార్చకుండా పరస్పర గౌరవంతో ముందుకు సాగడం బలమైన ప్రజాస్వామ్యానికి అవసరం. మన భిన్నత్వమే మన బలం.. మన ఐక్యతే మన దేశానికి అసలైన శక్తి.
స్వచ్ఛమైన.. అభివృద్ధి చెందిన భారతదేశం కోసం
స్వాతంత్ర్య దినోత్సవం సందర్భంగా దేశం కోసం మనం ఏం చేస్తున్నామనే విషయాన్ని ప్రతి ఒక్కరూ ఆలోచించాలి. పరిసరాలను పరిశుభ్రంగా ఉంచడం, పర్యావరణాన్ని పరిరక్షించడం, ప్రజా ఆస్తులను కాపాడటం, పన్నులు చెల్లించడం, చట్టాలను గౌరవించడం, సమాజంలోని బలహీన వర్గాలకు అండగా నిలవడం వంటి చిన్న చిన్న బాధ్యతలు కూడా దేశ నిర్మాణంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి.
నీటి సంరక్షణ, విద్యుత్ పొదుపు, ప్లాస్టిక్ వినియోగాన్ని తగ్గించడం, చెట్లను పెంచడం, రహదారి భద్రతా నియమాలను పాటించడం వంటి చర్యలు కూడా దేశసేవలో భాగమే.
దేశం అభివృద్ధి చెందాలంటే ప్రభుత్వం మాత్రమే కాకుండా ప్రతి పౌరుడు తనవంతు బాధ్యతను నిర్వర్తించాలి. నిజాయితీగా పనిచేయడం, ఇతరులకు సహాయం చేయడం, సమాజం పట్ల బాధ్యతగా వ్యవహరించడం కూడా దేశసేవలో భాగమే.
‘నా దేశం.. నా బాధ్యత’ అనే భావన ప్రతి పౌరుడిలో బలపడినప్పుడే స్వచ్ఛమైన, సురక్షితమైన, సమృద్ధిగా ఉన్న భారతదేశాన్ని నిర్మించగలం.
హక్కులతో పాటు.. బాధ్యతలూ
ప్రజాస్వామ్యం మనకు అనేక హక్కులను కల్పించింది. అదే సమయంలో బాధ్యతలను కూడా నిర్దేశించింది. ఓటు హక్కును బాధ్యతాయుతంగా వినియోగించడం, రాజ్యాంగాన్ని గౌరవించడం, చట్టాలను పాటించడం, ప్రజా ఆస్తులను పరిరక్షించడం, దేశ ఐక్యతను కాపాడటం ప్రతి పౌరుడి కర్తవ్యం.
దేశం పట్ల బాధ్యతను కేవలం జాతీయ పండుగల రోజుల్లోనే గుర్తు చేసుకోకుండా.. ప్రతిరోజూ మన జీవన విధానంలో భాగం చేసుకోవాలి.
దేశ నిర్మాణం అనేది కేవలం ప్రభుత్వాలు, ప్రజాప్రతినిధులు, అధికారుల బాధ్యత కాదు. ప్రతి కుటుంబం, ప్రతి పాఠశాల, ప్రతి యువకుడు, ప్రతి ఉద్యోగి, ప్రతి పౌరుడి కృషితోనే దేశం బలపడుతుంది.
గతాన్ని గుర్తుచేసి.. భవిష్యత్తుకు బాటలు వేస్తూ..
ఆగస్టు 15 మనకు గతాన్ని గుర్తు చేస్తుంది.. వర్తమాన బాధ్యతను తెలియజేస్తుంది.. భవిష్యత్తుపై ఆశను కల్పిస్తుంది. స్వాతంత్ర్య సమరయోధులు త్యాగం చేసిన స్వేచ్ఛను కాపాడుకోవడం, దేశ ఐక్యతను బలోపేతం చేయడం, రాజ్యాంగ విలువలను గౌరవించడం, అభివృద్ధి చెందిన భారతదేశ నిర్మాణానికి కృషి చేయడం ప్రతి భారతీయుడి కర్తవ్యం.
స్వాతంత్ర్యం మనకు హక్కులను ఇచ్చింది.. బాధ్యతలను కూడా అప్పగించింది. త్యాగధనుల ఆశయాలకు అనుగుణంగా నడవడం.. సమాజంలోని ప్రతి వర్గం అభ్యున్నతికి పాటుపడటం.. దేశాన్ని మరింత బలమైన, సమర్థవంతమైన, సమగ్ర భారతదేశంగా తీర్చిదిద్దడం మన ముందున్న ప్రధాన కర్తవ్యం.
నేడు మనం అనుభవిస్తున్న స్వేచ్ఛకు మూలం నిన్నటి తరాల త్యాగం. రేపటి తరాలకు మరింత మెరుగైన భారతదేశాన్ని అందించడం నేటి తరాల బాధ్యత. ఈ రెండు తరాల మధ్య వారధిగా నిలిచేది మన దేశభక్తి, మన కర్తవ్యనిష్ఠ, మన సామాజిక బాధ్యత.
స్వాతంత్ర్య దినోత్సవం సందర్భంగా దేశం కోసం ప్రాణాలు అర్పించిన అమరవీరులందరికీ ఘన నివాళులు అర్పిద్దాం. వారి త్యాగాలను స్ఫూర్తిగా తీసుకుని శక్తివంతమైన, సమగ్ర, స్వచ్ఛమైన, సురక్షితమైన, అభివృద్ధి చెందిన భారతదేశ నిర్మాణానికి ప్రతి ఒక్కరూ కృషి చేయాలి.
జాతీయ పండుగను స్ఫూర్తిగా తీసుకుని.. దేశ అభివృద్ధిలో భాగస్వాములమవుదాం.
జై హింద్!
జై భారత్!
వ్యాసకర్త:
మంగయ్య గారి శ్రీనిత్య
కరీంనగర్
