నేటి సమాజంలో మనం గమనిస్తున్న అతి పెద్ద మార్పుల్లో, లేదా కాస్త ఆందోళన కలిగించే పరిణామాల్లో మొబైల్ ఫోన్ల వాడకం ఒకటి. సాంకేతికత అభివృద్ధి చెందడం, ప్రపంచం అరచేతిలోకి రావడం సంతోషకరమే. కానీ, అదే మొబైల్ ఫోన్ నేడు మనిషిని మనిషికి దూరం చేస్తూ, ఒక కృత్రిమ ప్రపంచంలో బందీ చేస్తోంది.
1. బంధాలు – బందీఖానాలు:
ఒకప్పుడు ఉమ్మడి కుటుంబాలు, సాయంత్రం పూట అరుగుల మీద కబుర్లు, ఇరుగుపొరుగుతో ఆప్యాయ పలకరింపులు ఉండేవి. కానీ నేడు, నలుగురు కూర్చున్న చోట కూడా ఎవరి లోకంలో వాళ్ళు ఉంటున్నారు. పక్కనే కూర్చున్న మనిషితో మాట్లాడే తీరిక లేదు కానీ, వేల మైళ్ల దూరంలో ఎక్కడో ఉన్న ఎవరో వ్యక్తులతో చాటింగ్ చేయడమే లోకమైపోయింది. దీనివల్ల రక్తసంబంధాలు, భావోద్వేగ బంధాలు బలహీనపడుతున్నాయి.*
2. యువత భవిష్యత్తుపై ప్రభావం:
ఇక మన విద్యార్థులు, యువత విషయానికి వస్తే… సోషల్ మీడియా రీల్స్, వీడియో గేమ్స్, గంటల తరబడి చాటింగ్ అనే మాయలో పడి తమ అమూల్యమైన సమయాన్ని వృథా చేసుకుంటున్నారు. ఇది కేవలం సమయ వృథా మాత్రమే కాదు, వారి ఏకాగ్రతను దెబ్బతీసి, జ్ఞాపకశక్తిని, మానసిక ఉత్సాహాన్ని హరిస్తోంది. రాత్రంతా మొబైల్స్ తో గడపడం వల్ల శారీరక ఆరోగ్యం కూడా దెబ్బతింటోంది.
3. చిన్న పిల్లలపై దుష్ప్రభావం:
ఈరోజుల్లో చిన్న పిల్లలు ఏడుస్తున్నారనో, అన్నం తినడం లేదనో తల్లిదండ్రులే వారి చేతికి స్మార్ట్ఫోన్ ఇస్తున్నారు. ఇది అత్యంత ప్రమాదకరమైన ధోరణి. దీనివల్ల పిల్లల్లో ఊహాశక్తి తగ్గిపోయి, మొబైల్ వ్యసనపరులుగా (Addicts) మారుతున్నారు. వారి మెదడు ఎదుగుదలపై ఇది తీవ్ర ప్రభావం చూపుతోంది.
మనమంతా చేయాల్సింది ఏమిటి?
సాంకేతికతను మనం వాడాలి, కానీ అది మనల్ని వాడకూడదు.
’డిజిటల్ డిటాక్స్’ (Digital Detox): ఇంట్లో ఉన్నప్పుడు, ముఖ్యంగా భోజనం చేసేటప్పుడు లేదా కుటుంబ సభ్యులతో గడిపే సమయంలో ఫోన్లను పక్కన పెట్టేయండి.
ఆచరణాత్మక జీవితం: సోషల్ మీడియాలోని వర్చువల్ లైఫ్ కన్నా, నిజ జీవితంలో మనుషులతో మాట్లాడటం, ప్రకృతిని ఆస్వాదించడం అలవాటు చేసుకోండి.
పిల్లలకు సమయం కేటాయించండి: పిల్లలకు ఫోన్లు ఇవ్వడానికి బదులు, వారితో ఆటలాడండి, కథలు చెప్పండి.
ఫోన్ అనేది కేవలం మన అవసరానికి ఒక సాధనం కావాలి తప్ప, మన జీవితాన్ని శాసించే శక్తి కాకూడదు. ఈ మార్పు మన ఇళ్ల నుంచే మొదలుకావాలి. అందరం కలిసి మన బంధాలను, మన సమాజాన్ని కాపాడుకుందాం!”
✍️
నీల రవీందర్
సామజిక కార్యకర్త
షాద్ నగర్